Logo

Als je even geen prooi mag geven

Stel je fret is gek op prooi, maar heeft tijdelijk of permanent iets onder de leden waardoor deze geen rauwvoeding mag. Hoe ga je hiermee om? Veel van deze fretten eten met extreem lange tanden brokken(brij) of zelfs Waltham op den duur, dus alternatieven zijn erg prettig om te kennen.

Index (klik op onderstaand onderwerp)

Risico's, symptomen, alternatieven zonder rauwe bacteriën, alternatieven met prooi.


Risico's

We proberen met het voeren van prooi allemaal het best mogelijke voer aan onze fret te geven. Inmiddels geven we sinds een aantal jaren rauwvoeding en is voor velen eind 2015 daarbij KVV weggevallen gezien de hogere hoeveelheid bacteriën dan in prooi. Ik ben er ook van overtuigd dat we hier goed aan hebben gedaan, al is het maar omdat het toch open vlees blijft dat snel bederft en het voedingsgemak dat prooi t.o.v. KVV biedt.

Helaas is natuurlijk ook het geven van prooi niet zonder risico’s, zoals alles zo zijn nadelen heeft. Dat zijn er niet weinig. Voor mij fokker betekent dit dat ik altijd blijf puzzelen en twijfelen wat het precies waard is en welke informatie goed is om door te geven. Voor mij staat het steevast dat we nog steeds goed doen aan het voeren van prooi (zie de voordelen onder prooidieren), zelfs na geregeld incidenten te hebben meegemaakt bij en om mij heen. Het is echter wel van belang dat iedereen van de risico’s op de hoogte is en weet dat als het je overkomt, je niet de enige bent.

Wat zijn de risico’s van o.a. de rauwe bacteriën bij fretten?

  • Een maag/darmperforatie door een stukje niet goed gekauwd/verteerd bot. Deze ontstaat zeer abrupt en is levensbedreigend. De fret kan binnen enkele uurtjes overlijden als deze niet acuut geopereerd wordt. Dit overkomt zo’n 1 op de 20 a 30 fretten is mijn inschatting over de afgelopen jaren. Een oplettende eigenaar houdt met een spoedoperatie de fret nog in leven heeft, maar velen overlijden. Een fret die dit overleeft mag door het littekenweefsel meestal nooit meer prooi in zijn leven.
  • Kortdurige maaginfecties door een bacterie of virus. Hierbij is een Synulox antibiotica kuur (en evt. wat andere ondersteuning van medicijnen) van belang om weer in balans te komen. Na een tijdje kan gewoon weer prooi worden gegeven. Een groot stel jonge fretten heeft hier in de winter van 2016-2017 mee te maken gehad. Deze zitten inmiddels weer goed op prooi gelukkig.
  • Acute maagbacterie. Hierbij is de maag (albumine) nog intact en mogen ze na een antibiotica kuur gewoon weer prooi.
  • Een verminderde functie van de maag (te lage albumine in het bloed). Dit is chronisch en hoopt geen fretteneigenaar mee te maken voor de fret minstens 6 jaar is geworden. Helaas zijn er her en der ook jonge fretten die hiermee te maken kregen en soms zelfs op de leeftijd van 2 al ingeslapen moesten worden. De oorzaak zit hem vast niet in het voeren van rauwvoeding, maar mogelijk ook bij de ontwikkeling van de organen in de baarmoeder, maar rauwvoeding of zaken als stress maken het uiteraard niet beter en prooi kan dan ook zeker niet worden volgehouden zodra het wordt vastgesteld. Dit is een situatie waarbij de fret en eigenaar gewoon enorme pech hebben gehad. Het zou zot zijn om elke jonge fret een bloedonderzoek te laten doorstaan om zijn/haar albumine te checken immers.
  • Middenoorontsteking (in verscheidene gradaties mogelijk, maar bij het tonen is het meestal al serieus). De gedachte was voorheen dat oormijten een gaatje in het trommelvlies zouden maken waardoor de bacterie naar binnen kon treden, maar ook fretten die nog nooit of te nimmer oormijt hebben gehad blijken al (jong) een middenoorontsteking te hebben. Een nieuwe theorie is dat deze via de bek omhoog kan trekken naar het middenoor, en dus vnl. door het eten van rauw vlees. KVV is o.a. hierdoor afgeraden. Helaas blijkt ook dit momenteel niet de juiste theorie, want ook de eerste fret die 100% prooi kreeg haar hele leven (met brokkendagen) is inmiddels bekend. Het kan ook zijn dat fretten hier gewoon gevoelig voor blijven wat we ook doen, en dat geen van de theorieën klopt… wie zal het zeggen. Het blijft voorlopig hoe dan ook zware pech hebben als je dit als fret en eigenaar overkomt.
Waar we dus wel wat aan kunnen doen, is letten op de kwaliteit prooi die je voert en goed inschatten wat je fret eet zodat je zo min mogelijk weg hoeft te gooien. Twijfel niet dit wel te doen als nodig. Lees meer onder hygiëneregels.


Symptomen

Minder eten is vaak een teken dat er iets niet in de haak is. Maar uitgaande van een jonge, verder gezonde fret, kan ineens minder prooi eten wel geoorloofd zijn als:

  • Ze uitgegroeid zijn. Fretten eten in de groei het dubbele. Rammen kunnen in de groei soms wel 6 muizen per dag op. Normaliter maar 3. Moertjes gaan bijv. van 4 of 3, naar 2 tot 1,5.
  • Van de winter naar zomer. Ook in dit geval eten fretten ineens wat minder. En in de herfst gaan ze ineens veel meer eten. Ze verliezen of groeien zo’n 30% in gewicht, maar zoiets ook wel in voeding.

Voor de symptomen van maagproblemen klik op de verdieping: Symptomen

- Heviger dan gebruikelijk liever alleen maar muis willen eten
- Niet op het juiste gewicht/afvallen/niet snel genoeg groeien (vergelijkbaar met broers of zussen gewichten)
- Slecht willen eten
- Rustiger/lustelozer
- De standaard misselijkheidssymptomen:
  > Wat boller lopen
  > Niet graag opgepakt willen worden
  > Waltham schaaltjes langs de rand oplikken i.p.v. vanuit het midden opslobberen
  > Waltham 'te heet eten' i.p.v. opslobberen
  > Smakken
  > Bek wrijven over de vloer of graven na het eten
  > Aan de bek krabben (alsof ze de tanden eruit willen trekken)
  > Knarsetanden
  > Aan stof knagen
  > Braken
- In geval van doorgeschoten naar nierontsteking: urine oplikken
- Anaalklieren gebruiken

Het is verraderlijk lastig opmerkbaar door de veranderende fases bij pups, eigenaren die dan voor het eerst een fret hebben en het nog niet herkennen. Als voorbeeld is het bijv. volkomen normaal dat ze nu iets rustiger worden nu ze volwassen worden.

Incubatietijd: enkele dagen tot 1 week na het eten van slechte prooi.

Wat te doen als je het opmerkt
Als je merkt dat ze niet goed prooi eten en misselijkheidssymptomen vertonen? Direct terugschakelen op brok met 1x Waltham per dag, en als je het toevallig al in huis hebt Sucralfaat (maagbeschermer) ter ondersteuning. Daarna een afspraak maken bij de Frettenkliniek als mogelijk. Een reguliere dierenarts ontdekt geen maagproblemen bij een fret en geeft vrijwel standaard zeer schadelijke medicatie mee. Dat doen zij absoluut niet expres uiteraard, maar op basis van hun kennis van andere huisdieren. Helaas werken fretten te anders.

Voor de symptomen van een middenoorontsteking klik op de verdieping: Symptomen

Kauwproblemen:
- Moeilijker botjes eten (slechte prooi eten)
- Kruimelen met brokjes
- Door bovenstaande redenen; afgevallen
- De kauwproef: een pen tussen de tanden steken en kijken of de fret kauwt. Zo nee kan dit komen omdat de fret pijnlijke kauwgewrichten heeft.

Oorproblemen:
- Moeilijk in nekvel te pakken (halsspieren spannen)/ bij gaan tranen
- Pijn bij het aanraken of schoonmaken van de oren.

Keelproblemen:
- Geluid met ademhalen (reutelen).
- Geluid met eten door slikproblemen.
- Hoesten, kuchen, kokhalzen, smakken of kopschudden met eten. Een enkele keer benauwdheid.

Neurologische problemen:
- Tranen bij eten

Incubatietijd: symptomen vallen meestal na 1 à 2 maand op zijn plaats bij eigenaar.

Wat te doen als je het opmerkt
Een middenoorontsteking is iets waar specifiek de Frettenkliniek ervaring mee heeft. De universiteitskliniek Utrecht ontkent zelfs het bestaan hiervan. Behandeling verschilt voor hoe erg de fret eraan toe is en gaat van een Synulox kuur, naar een stevigere antibiotica (kortdurend gezien maag-kapotmakend), tot zelfs een oorspoeling (kan alleen de Frettenkliniek). Om het de fret gemakkelijk te maken geven we zacht voedsel in de vorm van brokkenbrij, Waltham en mogelijk blikvoeding.

Voor de symptomen van een acute verstopping/ blokkade maagdarmstelsel klik op de verdieping: Symptomen

- Niets meer willen (door ook niet kunnen) eten, het voedsel passeert niet meer
- Spontaan geen ontlasting meer aantreffen
- Uitdroging
- Snel afvallen
- Bleek (witte huid/neus)
- Verhoging/ koorts (vanaf 39 graden en hoger)
- Zeer snel achteruitgang, binnen no time een bijna dode en laveloze fret

Incubatietijd: enkele uren.

Wat te doen als je het opmerkt
Pak z.s.m. je fret in een carrier en bel met spoed de lokale dierenarts want je hebt geen tijd meer te verliezen.


Het is altijd slim maandelijks je fret te wegen en dit te noteren. Zodra je iets geks opmerkt aan symptomen, of je fret nu braakt, gekke ontlasting heeft, of iets anders; noteer de datum en maak een type dagboekje. Maak indien nuttig een foto van de ontlasting of het braaksel, of een filmpje van het gedrag. Baat het niet, dan schaadt het niet.


Alternatieven zonder rauwe bacteriën

Het vervelendste nieuws dat je kunt krijgen is dat je (jonge) fret vroegtijdig ziek is of op jonge leeftijd geen prooi meer mag. Ga niet te snel akkoord met het niet meer mogen voeren hiervan als je daarachter staat uiteraard. Ik zou zelf in elk geval altijd trachten een fret terug op prooi te zetten, tenzij de maag chronisch beschadigd is of de pijn aan het middenoor daardoor de pijn te groot maak en het eten belemmerd. De bovenstaande opties zijn dan dus van belang. In het geval van middenoorontsteking vooral zachte voeding houden en bij chronische maagklachten mogen harde brokjes ook gewoon, maar eet de fret vaak al met grote tegenzin dus is ook dit vaak niet meer mogelijk.

Het is dus echt HEEL belangrijk om je fret te wennen aan voeding zonder rauwe bacteriën voor als je (hopelijk over heel lang) overkomt. Want één ding staat vast: vroeg of laat krijgt elke fret te maken met maag-darmproblemen in zijn leven en dan is het prettig als je verschillende voer opties hebt.

Wat zijn de alternatieven en waarom geven we die?

  • Goede kwaliteit kittenbrok (zonder graan en met een hoog vlees %) zoals Orijen cat & kitten. Kan hard worden gegeven, geweekt, of als brokkenbrij (mogelijk nog gemengd met Waltham).
  • Waltham (Convalescence Support). Van belang bij medicatie moeten geven, het moeten geven van zachte voeding na een operatie, acute problemen en snel je fret vocht of energie willen geven of voeding kunnen geven zodra andere voeding moeilijk wordt geaccepteerd. Noodvoeding dus. Stel dat het nodig is, kan een fret al zijn voedingswaarde hieruit halen en dus 100% op leven.
  • Alternatief van Waltham: Royal Canin Recovery Liquid; dit is prijzig, maar absolute noodvoeding voor als zelfs Waltham te zwaar op de maag valt. Gewenning is niet nodig. Als een fret Waltham gewend is eet hij dit ook gemakkelijk als het ooit nodig zou zijn.
  • Hills A/D, blikvoeding voor het herstel na operatie of ziekte, met extra zachte textuur. Het kan dus door Waltham worden gemengd en per spuitje worden gevoerd als nodig, of geeft sommige fretten die weinig anders mogen en het makkelijk blijken te eten een extra voedingsbron.
  • Goede kwaliteit natvoer met zeer hoge vlees percentages zoals:
    • Greenwoods natvoer voor fretten (99% vlees en bouillonvocht)
    • Ziwipeak Daily Cat Cuisine (93% vlees en bouillonvocht)
    • Cosma Nature Kitten Kattenvoer (85% vlees en bouillonvocht) e.a. Cosma natvoer blikjes voor katten
    Naast brokken en Waltham is het momenteel geen slecht idee je fret hier als snoepje aan te laten wennen.
  • Gekookt ei (verre van volledig, maar om een fret aan het eten te krijgen toch een extra optie).
  • Een kippenpoot koken en strippen (geen volledige voeding). Het liefst het bot een klap geven zodat het merg meekookt. Dit is voedzamer dan bijv. een kipfilet koken. Het meekoken van het bot en de merg geeft veel vlees smaak waardoor fretten het gekookt sneller lusten. Zeker als je het pureert met de bouillon. Bot geeft bij het koken ook mineralen af, dus probeer het kookvocht te hergebruiken bij bijv. het maken van de Waltham.
  • Vleesbrij recept, samengesteld door Karen Pedro in overleg met Dr. R. J. Corbee (Dierenarts, specialist diervoeding aan de Universiteit Utrecht), zie verdieping Voor de keuze van het vlees kun je met soorten variëren. Het is net wat de fret smakelijk vindt of waar het mogelijk een intolerantie voor heeft opgebouwd. Onbewerkt biologisch is kip, rund en varken het makkelijkst verkrijgbaar, waarvan kip en varken het meest neutraal van smaak zijn.

    Ingrediënten
    - 4 kippenbouten of een kleine kip
    - 2 karbonades
    - 2 eieren
    - Trovet Balance
    - Optioneel: hart e.a. orgaanvlees. Echter géén lever (te hoge hoeveelheid vitamine A) en nooit meer dan 10% van het totaalgewicht! Het geeft een vrij sterke smaak aan de brij. Het is bij deze gekookte brij niet noodzakelijk om organen toe te voegen.

    Bereidingswijze
    1. Vlees opzetten met 1/2 liter water en ongeveer 15 minuutjes zachtjes laten koken. Laten afkoelen.

    2. Vlees van het bot strippen en in de blender pureren. Zo nodig water toevoegen. De brij weer tot kookpunt brengen en 2 losgeklopte eieren er doorheen roeren. De brij van het vuur nemen en laten afkoelen.

    3. De afgekoelde brij wegen en de juiste dosering Trovet Balance toevoegen.

    Waarschuwing: NOOIT gekookt bot aan je dier geven! Dit kan voor ernstige verstopping en/of perforaties zorgen.
    Het bot meekoken geeft een lekkere smaak en als je het bot openbreekt voor het koken, wordt het zeer rijke merg ook nog eens gebruikt voor extra smaak en vitamines.

Een fret met maag-darmproblemen heeft behoefte aan stabiliteit met eten. Werkt iets goed? Hou daar dan aan vast en probeer zelf ontspannen te blijven. Blijf er niet teveel mee bezig qua op zoek blijven naar nieuwe tips, maar hou vast aan wat werkt en blijf naar je fret kijken. Geef het tijd, want het nieuwe stabiliteit vinden duurt soms enkele weken tot maanden en het herstel van een tijdelijk maag-darmprobleem duurt soms langer dan een maand.


Alternatieven met prooi

Je kunt ook te maken krijgen met het zacht moeten maken van prooivoeding. Bijv. bij chronische pijn door het middenoor wanneer het kauwen van botjes pijn kan doen, maar door een nog wel goede maag (albumine) rauwe bacteriën nog niet zo'n probleem is. Deze voeding kan dan ook tijdelijk zijn tijdens de zomerperiode, wanneer door de temperaturen de middenoorklachten toenemen. Vaak nemen deze vanaf augustus weer af.

Rauwvoeding mag niet worden gegeven bij het geven van Omeprazole korrels (maagzuurremmers) en de fret moet minimaal twee dagen van de medicatie af zijn voor dit weer mag, zodat er weer maagzuur wordt aangemaakt.

Opties om de voeding zacht te houden:

  • Jongere prooi zoals springers, kleine muizen of small weaner ratjes. Deze botjes zijn wat zachter. Let wel op dat de voedingswaarde niet volledig is, dus het geven van bijv. Waltham hiernaast is een must.
  • Zelf muizen blenderen. Hoe vies het ook klinkt maakt dit de voeding wel goed te eten uiteraard. Dit valt ook door de Waltham te geven om de Waltham lekkerder te maken.
  • Vis zoals sprotjes. Hou het klein en zonder grote graten. Dit is zacht en voedzaam. Geef ook genoeg andere type voeding naast vis.
Copyright © Fretteninformatie.nl