Logo

De voeding van de fret

Aangezien 80% van de fretten met medische klachten maag-darmklachten hebben, is vaak de vraag; waarom? Zoals ieder dier zijn medische zwaktes heeft, is dit met kop nummer één van de fret. Eén ding is zeker: stress heeft een grote invloed op hoe snel de maag 'oud' wordt. Daarnaast richten we ons hierdoor al jaren op de voeding, die essentieel is voor de gezondheid, het immuunsysteem en gebit van je fret.

Oorzaken van maag-darmproblemen zijn:

  1. Territoriale stress (veel fretten worden nog altijd samen gehouden of laat men samen 'spelen').
  2. Bacteriën (en andere pathogenen) in het rauw vlees.
    (er is een groot probleem gaande met het voeren van prooi momenteel!).
  3. Infecties door virussen of parasieten (Coccidiose bijv.).
  4. Slechte kwaliteit voeding, met bijv. veel slecht verteerbare eiwitten (slechte kwaliteit brok bijv.).

Maag-darmproblemen zorgt op haar beurt voor allerlei secundaire complicaties wanneer onbehandeld, zoals lever en galwegen problemen, haarballen, alvleesklierontsteking, nierontsteking of -falen tot zelfs sepsis (bloedvergiftiging).

Specifieke kenmerken bij de voeding van fretten zijn:

  • Een fret is 100% carnivoor en is er dus op gebouwd om puur en alleen vlees te eten, anders dan bijv. een hond.
  • Fretten hebben een kort maagdarmstelsel en hebben geen blinde darm. Zij verteren hun voedsel binnen 4 uur en zijn dan nuchter voor bijv. een operatie.
  • Fretten hebben last van voedselneofobie, wat inhoud dat zij een afkeer hebben van alles wat nieuw is. Wat zij niet als pup in hun opvoeding hebben meegekregen zullen zij nog uiterst moeilijk tot zich nemen.
  • De bunzing (de fret in de vrije natuur) is een opportunist. Hij past zijn dieet aan aan de beschikbare soorten prooi. Het dieet verschilt per land/regio en seizoen. Sommige bunzingen eten vrijwel uitsluitend konijn, anderen eten helemaal geen konijn maar bijvoorbeeld veel vis en insecten.
  • Voedingsfouten gaan vaak niet bewust, maar kunnen bij fretten al snel ontstaan door het stelen van bijv. tafelresten. Het zijn kleine bandieten waarbij eigenaren extra alert moeten zijn op ongelukken.

Index (klik op onderstaand onderwerp)

Beschikbare frettenvoeders, overschakelen op ander voer, voedingsschema, voedingsplaats, de voeding van de oudere fret (ouder dan 7), bijvoeden van pups, Waltham / Convalescence Support Instant Diet, frettensnoepjes, insecten.


Beschikbare frettenvoeders

De keuze van de voeding is niet altijd aan jezelf. Met name wanneer je net begint is het overschakelen van fretten op ander voer een ervaren klus te noemen gezien het zelfs voor een ervaren eigenaar een angstig moment is. Wanneer je een fret uit de opvang of bij een fokker koopt, zal deze gewend zijn aan een bepaalde voeding en hier zul je veelal op moeten voortborduren. Er zijn fretten te vinden op Aldi brokken voor € 10,-, waar fretten die een degelijke voeding en medische achtergrond hebben, hobbymatig vaak vanaf € 70,- kosten en bij een fokker of opvang vanaf € 120,- (mede afhankelijk van medische achtergrond, complete info en nazorg, etc. uiteraard). Kies dus bewust en vraag de fokker of opvang naar hun beweegredenen op het gebied van voeding. Leer je fret eerst kennen alvorens te gaan nadenken over een overstap!

1. Prooidieren

Voor de gezondheid van je fret zonder twijfel de beste keuze voor je fret. Dit is een complete voeder die minder ontlasting geeft, het gebit schoon houdt en zorgt voor een zachtere vacht en betere vachtwissels.

N.a.v. van veel ernstig zieke jonge fretten de afgelopen jaren die als grote connectie het eten van prooidieren hebben, wordt momenteel (najaar 2017) geadviseerd (tijdelijk) geen prooidieren meer te voeren tot beter onderzocht is waardoor dit ontstaat. Er lijken problemen te zijn met de bacteriën en andere pathogeen in rauw vlees.

Het voedingsadvies is voorlopig een goede kwaliteit brok (Orijen Cat & Kitten of Virbac pre neutered baby cat HPM) met daarbij extra's als Waltham, zalmolie, snoepjes als cosma snackies en als ze het lusten goed blikvoer met een hoog % vlees van Greenwoods of Ziwipeak.

Gemalen rauwvoeding zoals KVV (Kant-en-klare Vers Voeding; gemalen vlees incl. orgaanvlees en botten) ook wel BARF genoemd, wordt sterk afgeraden. Hier zitten veel meer bacteriën in dan in een prooidier.

Lees meer onder prooidieren onder desbetreffend onderwerp in het menu.

2. Brokken

Een goede kwaliteit kittenbrok (Orijen Cat & Kitten of Virbac pre neutered baby cat HPM (Hyper premium Carnivore Diet)) is voor vele eigenaren ook het standaard voer. De vacht wordt misschien net iets stugger en tandsteen ontstaat sneller met het risico dat een 'tandentoilet' of een tand trekken op latere leeftijd noodzaak is, maar een goede kwaliteit kittenbrok is prima voeding. Dit is anders voor drachtige fretten of pups in de groei. Deze laatste categorie heeft minimaal 6 tot 12 maanden vanaf hun geboorte meer nodig dan alleen brok. Bijtproblemen en een groeiachterstand zijn de voornaamste gevolgen bij pups.

Lees meer onder brokken onder desbetreffend onderwerp in het menu.

3. Brokken plus prooi

Het is mogelijk goede brokken te voeren met daarnaast prooi (bijv. om de dag een muis).

We raden aan geen prooi in te kopen. Als er prooi gevoerd wordt gebruik dan muizen van particuliere of eigen kweek. Ook dit is niet gegarandeerd, maar qua veiligheid wel een stuk zekerder.


Voedingsschema

Fretten hebben een snelle spijsvertering van 3 à 4 uur en moeten daardoor de hele dag door voeding beschikbaar hebben. Brokken kun je iedere dag in de gaten houden en bijvullen. Een fret op brok drinkt 3 tot 5x zoveel dan een fret op prooi, dus zorg voor een grotere waterfles!

Zorg altijd dagelijks voor vers water!


Voedingsplaats

Fretten vinden het fijn om niet te dicht bij hun poepbak te eten en te drinken. Probeer daarom de voeding en het flesje op een andere verdieping aan te bieden of wanneer dat niet mogelijk is aan de andere kant van de kooi dan waar de poepbak staat. Zij 'bewaken' en bewaren graag hun voeding voor later. Een donker hol of prooihok is voor veel fretten erg prettig. Zonder, leggen ze al vaak de prooi onder hun slaapdoeken. Een prooihok houdt de doeken dus ook langer schoon en is zeker het proberen waard.


Overschakelen op ander voer

Gewennen aan prooivoeding

Deze informatie is tijdelijk weggehaald i.v.m. de waarschuwing die momenteel geldt voor het voeren van prooi.

Gewennen aan brokken (brokkendagen)

Krijgt je fret of is je pup volledig opgegroeid op prooivoeding? Ze zullen dan brokken niet eens als eetbaar beschouwen. Zij zullen zichzelf deels gaan uithongeren voordat ze daaraan beginnen. Begin hier uiteraard alleen aan als je fret volledig gezond is!

Gewenning aan brok kan essentieel zijn. 80% van de fretten die in de kliniek komen hebben te maken met maag-darmklachten. Dit is medisch eigenlijk het zwakste punt bij een fret, zo zou je kunnen stellen. Er zijn daardoor periodes in het leven van je fret waarop deze geen bacteriën kan verdragen van rauw vlees. In deze periodes zou je alleen maar zogenoemde Waltham papjes kunnen voeren, maar iets beter dan dat is toch als je terug kunt vallen op brok. Om die reden houden sommigen (en ik ook) ervan om mensen aan te raden je fret toch ook te gewennen aan brok.

Het komt erop neer dat je dan 'brokkendagen' hebt waarin de fret eens per maand of maximaal eens per 2 maanden een paar dagen lang echt alleen maar op brokken moet, zodat deze 'weer even de smaak heeft binnengekregen'. Na 2 dagen succesvol knabbelen schakel je dan weer terug op de prooi. Heb je een fret die zichzelf uithongert? Klik dan naar de verdieping voor de volledige methode. Let op: gebruik deze methode enkel bij volledig gezonde fretten. Hou er ook rekening mee dat (vooral jonge pups) fretten wat meer bijtgedrag kunnen vertonen als ze honger hebben.
  1. Bied een schaaltje brokjes aan. Doe er een bodempje in en weeg bij voorkeur elke dag om te kijken of er iets uitgegeten is (werkt uiteraard alleen als ze deze niet uitgraven of omgooien).
    Een gezonde fret kan maximaal (bij een dergelijke ‘uithonger’ actie) 3 à 4 dagen zonder voeding. Als de fret op de 3e of 4e dag nog steeds weigert de brokken te eten, dan zul je moeten gaan weken en mengen.

  2. Indien je sowieso al weet dat je fret geen brokken zal gaan proberen in die dagen, start dan op dag 2 met de volgende stappen.

  3. Brokken weken in heet water. Dit duurt best lang: 1-3 uur. Vul een beetje heet water bij telkens indien nodig. Er zijn 3 methodes om geweekte brokjes aan te leveren (van goed naar slecht gegeten methodes probeer je het als volgt uit, en schroef je telkens een level op):
    a) Een gladde brokkenpap maken met een staafmixer. Vul deze aan met Waltham. Je begint met 75% Waltham en 25% brokkenpap bijv, daarna 50% / 50% en vervolgens 75% brokkenpap en 25% Waltham, tot je 100% brokkenpap kunt voeren.
    c) Prakken met een vork. Hiermee maak je een wat ongelijker papje.
    d) Alleen de brokjes weken. De geur (indien lauwwarm) maken de brokjes aantrekkelijker dan zonder weken. (zou je met deze methode beginnen, likken veel fretten enkel het water eromheen op)

    Jij kent je fret uiteindelijk het beste en weet wanneer je naar de volgende stap moet.

    Gedurende deze stappen heb je dus altijd ook gewone harde brokjes staan! Voor je het weet knabbelt je fret hier namelijk ineens aan.

  4. Als je fret ongeveer 2 stappen vooruit is gegaan, beloon dan door weer prooi te voeren.

Herhaal dit ritueel na 2 of 3 weken nog een keer als je wilt blijven gewennen, maar begin dan bij de stap waar je bent geëindigd na 2 dagen niet eten. Om de gewenning aan brokken constant te houden moet je 1x per maand of maximaal 1x in de 2 maanden de brokkendagen uitvoeren.

Heb je te maken met een zieke fret?
Dan dien je de fret niet eerst honger te laten krijgen, maar schroef je voorzichtig telkens het % op. Je kunt een week lang 1 level volhouden voor je opschroeft bijvoorbeeld. Tussendoor belonen doe je met pure Waltham (mits de fret dat op prijs stelt en daarvan niet stappen terug valt).


De voeding van de oudere fret (ouder dan 7)

Specialiste Hanneke Roest van De Frettenkliniek: "Naarmate fretten ouder worden, is het moeilijker om ingesleten voedingsgewoontes en voorkeuren te veranderen. Het omschakelen naar een kwalitatief beter dieet kan dan te riskant worden. Veel oudere fretten eten slechter en verliezen gewicht door een chronische maagontsteking of andere ouderdomskwalen. Ook het kauwen van de brokjes gaat vaak moeilijker bij oudere fretten. Soms helpt het om de brokjes te weken waardoor het makkelijker te verwerken is voor het oudere fretje.

Het kan nodig zijn om naast hun brokjes 1x daags geconcentreerde smakelijke voeding als blikjes A/D dieet van Hill's® of Royal Canin Convalescence Support Instant Diet® (het “Waltham papje”) te verstrekken om ze op gewicht te houden. Er zal wel wat sneller tandsteen ontstaan. Het is dus belangrijk dat het gebit regelmatig wordt bijgehouden door de eigenaar of de dierenarts (bij oudere dieren liever niet onder narcose).

Het is niet verstandig is om oudere fretten op voeding voor de oudere fret te zetten. Dit bevat vaak minder eiwit om de nieren te sparen. Echter, nierproblemen komen veel minder vaak voor dan insulinomen waarbij juist een eiwitrijk dieet gegeten moet worden.

De goede zorgen van een eigenaar en soms het handmatig voeren van een ouder fretje zijn vaak onontbeerlijk om een dierbaar fretje een prettige oude dag te geven."


Bijvoeden van pups

Het is noodzakelijk om pups volledig of minimaal 1x per dag bij te voeren met prooi totdat ze uitgegroeid zijn (minimaal tot 6 maanden).

Door de waarschuwing die momenteel geldt voor het voeren van prooi is er een probleem ontstaan voor het opgroeien van pups in 2018. Er wordt hard aan gewerkt meer onderzoeksresultaten te krijgen voor duidelijkheid. Hou je tot die tijd voor de zekerheid aan het voedingsadvies voor volwassen fretten.

Kijk voor een uitgebreide uitleg over de bijvoeding van jonge pups onder aanschaf.


Waltham / Convalescence Support Instant Diet

Royal Canin Convalescence Support Instant Diet wordt kortaf (dit is een oude naam die nog steeds gebruikt wordt) Waltham genoemd onder fretteneigenaren. Waltham wordt al jaren gebruikt om een papje te maken als lekkernij, bijvoeding voor zwakkere fretten én gemakkelijk medicijnen geven. Waltham is daarnaast ook supersnel krachtvoer in geval van nood.

Het is alleen verkrijgbaar bij de dierenarts en kost ongeveer € 2 per zakje. In het zakje zit poeder waarvan je per keer zoveel klaar kunt maken als je wilt (richtlijn 1 eetlepel per fretje per keer). Je maakt het gemakkelijk aan met lauw water en roert het met een garde tot de juiste dikte. Maak het papje niet te dun maar ongeveer op yoghurt dikte. Richtlijn is 3 eetlepels water op 1 eetlepel poeder.

Waltham is plantaardig, maar bevat veel eiwitten. Dat het veel suikers bevat is achterhaald. Het is dus niet zo ongezond als sommige eigenaren denken. De eiwitten hebben juist een positief effect op veel zieke fretten. Op momenten dat je je fret iets extra wilt ondersteunen in energie en vocht, is het de ideale bijvoedig. Voor fretten met (vermoedelijke) insulinomen (suikerproblemen) geeft dit bijv. veel extra energie. En omdat het een lauw papje is, is het tevens zachte voeding voor de maag en ontziet het de maag en darmen wanneer je fret hier last van heeft. Het biedt snel vocht als je fret moeilijk drinkt, maar nog wel goed Waltham eet. Let er wel op, dat doordat het zo'n krachtvoer is ze er snel vol van zitten, maar er (afhankelijk van wat de evt. aandoening is) ze er ook misselijk van kunnen worden. Geef dan liever vaker op een dag een beetje, dan 1 of 2x op een dag veel.

Alternatieven die zich beter op carnivoren richten zijn Emeraid Exotic Carnivore of Carnivore Care. Deze zijn in Nederland echter een stuk minder bekend.

Fretten vinden, mits ze eraan gewend zijn, Waltham zéér lekker. Het is handig om het eens in de zoveel tijd (denk aan 1x in de maand of per 2 maanden) als zijnde snoepje te geven. Je fret blijft dan gewend aan de smaak, zodat in geval van nood of als ze ouder zijn ze Waltham een heerlijke lekkernij vinden.

Ook een leuk idee: Walthamijsjes Dit mini ijsblokjesvorm komt van de Big Bazar. Je kunt de Waltham er met een lepeltje in verdelen, maar nog makkelijker met een spuitje. Ze zijn er gek op!


Je kunt ook ijsblokjeszakjes gebruiken om Walthamijsjes te maken. Of zoals op de foto hieronder ook een 2e variant staat: geweekte brokjes (dunner dan gebruikelijk uiteraard) omvormen tot ijsjes.

.


Frettensnoepjes

Natuurlijke snoepjes zijn het allerbeste voor de gezondheid van je fret. Alles wat een fret dagelijks niet te eten krijgt is een lekkernij. Natuurlijke snoepjes zijn:

  • 100% vleessnoepjes (bijv. Cosma Snackies of Boxby kipreepjes).
  • Zalmolie; geef maar 0,1 ml tot een theelepeltje per keer, 1 of 2 keer per week. Van teveel worden de meeste fretten misselijk!
  • Insecten. Kijk onderaan deze pagina voor meer informatie.

Handig, maar toch iets ongezonder:

  • Waltham. Ook Waltham moet gezien worden als snoep. Omdat Waltham een papje is, is Waltham wel zeer ideaal voor het aanbieden van medicijnen en is het daarom slim je fret zo'n 1x per maand tot week een beetje Waltham aan te bieden om hen hieraan gewend te houden.
  • Blikvoer met een hoog vlees % zoals Greenwoods of Ziwipeak.
  • Vitaminepasta. Dit is ook echt snoep, geen vitamine supplement zoals de naam doet denken. Geef hier niet teveel van i.v.m. met het effect op de alvleesklier. Gebruik het alleen af en toe voor bijv. afleiding voor medische onderzoekjes of nagels knippen.
  • Eieren. Rauwvoeding is momenteel een groot risico en daarnaast weten/zien veel eigenaren niet dat hun fret een maagpatiënt is, dus geef een eitje voorlopig enkel gekookt, niet rauw. Geef alleen de dooier of het hele ei, nooit alleen het eiwit.

Ongezonder dus liever niet geven:

  • Rauw eitje. Hier zitten risico's aan verbonden, vooral bij fretten die niet gezond zijn. Het risico dat je fret maag-darmproblemen heeft en dit (te) slecht laat zien is groot, dus bij voorkeur gewoon nooit voeren en dit risico vermijden.
  • (Snij)restjes supermarktvlees. Ook dit rauw vlees is vaak verontreinigd, zeker kip. Uiteraard is gekruid vlees of varkensvlees al helemaal verboden.
  • Honden- of kattensnoepjes.
  • Frettensnoepjes.

Nooit geven!

  • Groente, fruit, koekjes, snoepjes, chips of rozijnen. Hoe aantrekkelijk ook: ze mogen dit echt niet hebben! Ook een klein beetje kan gevaarlijk zijn. Met name banaan en aardappels kunnen fretten nog zo aantrekkelijk vinden, maar gevaarlijker dan deze twee kan het bijna niet worden. Verstoppingen zijn vaak het gevolg.
  • Chocolade: dit is giftig.
  • Melkproducten, dit houdt ook in catmilk. Hier zit lactose in waarvan ze diarree krijgen. In catmilk zit overigens ook nog steeds een kleine hoeveelheid lactose, waar katten beter tegen kunnen dan fretten. In sojamelk zit dit niet, maar wel een vergelijkbare stof. Daarnaast zit in sojamelk veel suiker en dat is kankerverwekkend (insulinomen).

Insecten

Sommige eigenaren voeren weleens insecten aan hun fret als verrijking, of ze nu toevallig door een buitenkooi lopen of ze ze in een bakje kopen... Maar welke zijn nu eigenlijk geschikt? Klik op de verdieping voor meer informatie, want deze informatie is nog niet van belang voor beginners.

Probeer in het verlengde van het dieet van de bunzing te denken en denk verder logisch na over wat gevaarlijk kan zijn en wat niet. Verscheidene eigenaren al eens uitgetest of op een rijtje gezet, dus met het lijstje hieronder krijg je al een goed beeld.

Het schijnt bijv. erg leuk zijn om je fretten achter krekels aan te zien vangen, maar vergeet niet de voedingsplaats daarop af te stemmen. Als je bijv. wat krekels kwijtraakt en je woont op een studentenkamer, slaap je 's nachts in krekel getjilp ;).

Amfibieën passen ook goed in het dieet van de bunzing, maar die zijn in Nederland beschermd en mogen dus niet gevoerd worden.

Fretten houden het meest van knapperige insecten. De meeste insecten die te koop zijn blijven zonder verzorging 1 tot 2 weken goed, maar door insecten goed te voederen zijn ze vaak langer houdbaar en behouden ze hun voedingswaarde. Met zemelen als voeding, houd je ook de insecten beter droog wanneer je deze in de koelkast bewaard. Ook de kelder is vaak een goede koele droge bewaarplek.

Benieuwd naar voedingswaarde? Klik dan hier naar de voedingswaarde tabel van topinsect. De vetten tabel vind je hier, mineralen en spoorelementen hier en vitaminen hier.

Insecten kun je ook via internet bestellen, ook gedroogd of gevriesdroogd.

Geschikte insecten (liefst levend)

Naam Lekker? Info Bewaren
Bromvliegen Als ze toevallig langs vliegen en je fret krijgt ze te pakken, vallen deze zeker in de smaak. N.v.t.
Tebo's / zijderupsen Erg lekker bevonden. Uitstekend, maar duur. In de lentemaanden in trek door hun calciumrijke voedingswaarde en lange houdbaarheid (’s winters niet leverbaar) Lang droog en gekoeld houdbaar. Stukje appel, maar die moet wel snel op zijn.
Wasmotlarven De meeste fretten zijn er dol op. Zachte larven die hoog zitten in gehalte aan droge stof en vetstoffen In een pot op kamertemperatuur (ideaal 26-28°C), gaan zonder juiste omstandigheden snel dood. Doen het het langst als je ze met voedselbodem koopt, daarna brood met honing en evt. iets vochtige hondenbrokken met honing mengen.
Black soldier larven / calciumwormen Lekker bevonden. Bevatten gem. 40x zoveel calcium en 1,5x zoveel fosfor dan andere wormen en krekels. Wel de grootste maat (XL) kopen. Op kamertemperatuur min. 3 weken houdbaar; ideale temp. tussen de 15 en 20 graden Celcius. Wat groenvoer verlengd de houdbaarheid.
Dola's Door sommige fretten lekker bevonden. Wel de knipkaken kapot drukken. Ze bijten nogal.
Sprinkhanen Ze zijn er gek op, maar zijn risicovol om te voeren. Zijn ze erg wild? Even in de koelkast maakt ze loom. Met een pincet vast te houden. Verwijder de (achter)poten voor je ze voert, want ze hebben weerhaken, vooral bij grote sprinkhanen des te gevaarlijker. Gulzige minder nadenkende type fretten hebben hier moeite mee. Wekenlang op kamertemp. of gekoeld houdbaar. In een grote pot of een klein aquarium en dagelijks wat vers gras geven (evt. i.c.m. zemelen/brinta). Zo drogen ze niet in en behouden hun voedingswaarde.
Krekels Hoge voedingswaarde, hard pantser. Pas wederom wel op de weerhaken; sommige fretten hebben hier moeite mee, vooral gulzige minder nadenkende types. Wekenlang in een kist of curverbox op kamertemp., evt. geisoleerd tegen het gekrekel. Alleseters: brood, groente, fruit, aardappel, cornflakes, visvlokken, knaagdier- of kippen voer, katten- of hondenbrokken.
Moriowormen / Morio's Bevatten veel vetten. Kunnen met mate gegeven worden. Te veel en te vaak kunnen ze de darmen irriteren. Niet voor fretten met maagproblemen sowieso! Ong. 3 maanden gekoeld houdbaar. Alleseters: zemelen, brood, wortel maar ook hondenbrokken.

Heb je ervaring of bepaalde soorten wel of niet in de smaak vielen? Laat het me dan even weten.

Minder geschikt of minder in de smaak

  • Regenwormen (bijv. minder 'knapperig' dan meelwormen)
  • Meelwormen. Eenmaal dood (gedroogd) gekocht hebben ze een voedingswaarde van 0 en levend zijn het agressieve bijters en kunnen ze slijmvlies van de fret beschadigen.

Niet geschikt

  • (Naakt)slakken, kikkers, vogels of kleine knaagdieren als muizen die deze slakken hebben gegeten; kunnen met wormen besmet zijn
  • Kikkers en padden; hoewel kikkers beter in het natuurlijke dieet van een bunzing passen dan padden, kunnen beide mogelijk parasieten bij zich dragen. Daarnaast zijn amfibieën dus beschermd in Nederland en mag je deze niet voeren.
  • Mestkevers; kunnen mogelijk parasieten bij zich dragen
  • Stekende en/of giftige insecten
Copyright © Fretteninformatie.nl